તુવેર - દક્ષિણ ગુજરાતની શિયાળાની સૌથી મસ્ત શાકભાજી
ચોમાસામાં અમે અમારા ઘરે અને ખેતરમાં બિયારણ વાવીએ છીએ. વરસાદની પ્રથમ ઝરમર સાથે જમીન નરમ થાય છે, અને એ જ સમયે તુવેરના બીજ ખેતરમાં વાવી દેવામાં આવે છે. થોડા દિવસો પછી નાનાં લીલા અંકુરો માટીમાંથી બહાર આવવા લાગે છે. એવો દ્રશ્ય કે આંખોને ઠંડક અને મનને આનંદ આપે. સમય જતા તુવેરના છોડ મોટા થઈને આખું ખેતર લીલું ઝાલર પહેરી લે છે.
આજે હું અહીં જે ફોટાઓ તમે જુઓ છો, એ બધાં અમારા પોતાના ખેતરના છે. તુવેરના હરિયા-ભરિયા છોડ, તે પર લટકતા લાંબા શિંગડા, અને એ શિંગડામાં ભરેલું મીઠું અને તાજું તુવેર. આ બધું સ્વાભાવિક રીતે જ તમને ગામડાની યાદ અપાવી દે છે. દક્ષિણ ગુજરાત, ખાસ કરીને આહવા-ડાંગના આદિવાસી વિસ્તારોમાં તુવેરનું ખૂબ જ મહત્વ છે. અહીંની સંસ્કૃતિ, ખોરાક અને રોજીંદી જિંદગી સાથે તુવેર જોડાયેલ છે.
1. ચોમાસાથી શિયાળો - તુવેરના છોડનું વિકાસ ચક્ર
ચોમાસામાં વાવેલા તુવેરના છોડ વરસાદી પવન અને ભીની માટીમાં ઝડપથી વિકસે છે.
શરૂઆતમાં નાની નાની પાંદડી, પછી ઝાડી જેવું કદ, અને પછી લાંબા લટકતા શિંગડા દેખાવા માંડે.
અમારા ખેતરમાં તુવેરના છોડ ઘણાં મોટા અને મજબૂત થાય છે, કારણ કે જમીન ઉપજાઉ છે અને વરસાદ પણ સારી રીતે મળે છે. ફોટામાં તમે જોશો કે આખું ખેતર જ તુવેરના ઝાડોથી ભરાઈ ગયું છે. દરેક ઝાડમાં લાખો હરિયા શિંગડા ચમકી રહ્યાં છે.
શિયાળો આવતા જ આ શિંગડા તોડવાનો સમય આવે છે. આખું પરિવાર, ખાસ કરીને બાળકો, આનંદથી તુવેર તોડવામાં લાગી જાય છે. આ એક પરિવારિક ખેડૂત પરંપરા છે જે પીળાં-લીલાં રંગની તાજગી સાથે ભરપૂર હોય છે.
2. ગુજરાત આહવા-ડાંગ આદિવાસી સંસ્કૃતિમાં તુવેરનું મહત્વ
☘ તુવેરનું શાક - દીવાળી પછીનો સ્વાદિષ્ટ પકવાન
ગુજરાત ડાંગના આદિવાસી ઘરોમાં તુવેરનું શાક શિયાળામાં ખૂબ પ્રસિદ્ધ છે. તાજાં તુવેરને લીલા મસાલા, લસણ અને પરંપરાગત મસાલાથી બનાવવામાં આવે છે. હળદર, મીઠું અને મસાલાની ગંધ સાથે બનતું આ શાક ભાત કે રોટલી સાથે અદ્ભુત લાગે છે.
☘ તુવેરની ધોકળી - ગામડાના સ્વાદની રાજરાણી
ગુજરાત ડાંગના લોકો તુવેરની ધોકળી પણ બનાવે છે. આ એક ખાસ વાનગી છે જેમાં તુવેરના શાકમાં ઘઉં કે ચોખાના લોટથી બનેલી નાની નાની ધોકળી ઉમેરવામાં આવે છે. તુવેરની મીઠાસ અને ધોકળીનો સુગંધિત સ્વાદ - આ કોમ્બિનેશન અમારો ફેવરિટ છે.
☘ તુવેરનો વેપાર - ગામના લોકો માટે આવકનું સ્ત્રોત
શિયાળામાં તુવેરનું વેચાણ પણ થાય છે. ઘણા આદિવાસી પરિવારો તુવેરને બજારમાં લઈ જઈને વેચે છે, જેનાથી તેમને રોજગાર મળે છે.
સ્થાનિક બજારોમાં તાજું તુવેર
રવિવારના બજારમાં લીલો શાક તરીકે
અને કેટલાક લોકો તો સૂકવેલી તુવેર દાળ બનાવીને પણ વેચે છે.
તુવેર ફક્ત વાનગી નથી. એ અહીંના જીવનમાં આવક, પરંપરા, સ્વાદ અને સંસ્કૃતિનો એક સુંદર ભાગ છે.
3. અમારા ખેતરના તુવેર - ફોટાઓની પાછળની વાર્તા
તમે જે ફોટાઓ જુઓ છો. આ બધું અમારા પોતાના ખેતરની જ રજુઆત છે.
શિયાળાની વહેલી સવારે તુવેર તોડવાનો આનંદ
જ્યારે ઠંડી પવન ચાલે અને તુવેરના છોડ હળવાં હુલાહુલા થાય, ત્યારે શિંગડા તોડવાનો અનુભવ કંઈક અલગ જ હોય છે.
હાથમાં નરમ શિંગડા,
પાંદડીઓનો તાજો સુગંધ
અને ખેતરનો આરામદાયક મૌન
આવો અનુભવ શહેરમાં મળવો મુશ્કેલ છે.
બાળકોની મસ્તી
ગામડાની આ મીઠાશ અને નિર્દોષતા ફોટાઓમાં પણ ઝળહળે છે.
4. ઘરઆંગણામાં સૂકવાતી તુવેર - શિયાળાની તૈયારી
સૂકવેલા શિંગડા પછી સાફ કરેલા દાણા અને પછી તેનો ઉપયોગ આખું વર્ષ
આ એક નેચરલ પ્રિઝર્વેશન ટેક્નિક છે. કોઈ કેમિકલ નથી, કોઈ મશીન નથી…માત્ર કુદરત અને માનવીની સમજણ.
5. માર્કેટ અને લોકોનો તુવેર માટેનો પ્રેમ
અડદલી / તુવેર શીંગ
ઘણા લોકો તુવેરને સીધું ખાવા પણ પસંદ કરે છે. ખાસ કરીને બાળકો તો શિંગડા ચેરીને દાણા ખાવાનું બહુ પસંદ કરે છે.
6. ફોટોગ્રાફી - આ કુદરતી દૃશ્યોને કેદ કરવાની અમારી મજા
📸 Camera Equipment We Use (Silent Nature Production)
આ તમામ સાધનો સાથે અમે કુદરતના દરેક પળને, દરેક વિગતને ખૂબ જ સુંદર રીતે કેદ કરવાનો પ્રયત્ન કરીએ છીએ. તુવેરના સુપર-ક્લોઝઅપ,
હરિયાળી, ઝાડોની વચ્ચેનો લાઈટિંગ all natural beauty of farm life-we capture it with full passion.
7. કુદરત, ખેતર અને આપણું ગામડું જીવન
તુવેરનું છોડ, શિયાળાની મોસમ, અને ખેતરની હરિયાળી આ બધું આપણા ગામડાં જીવનનો અનમોલ હિસ્સો છે. આજના ફાસ્ટ લાઈફમાં લોકો શહેરોમાં વ્યસ્ત થઈ જાય છે, પરંતુ આવી કુદરતી ક્ષણો આપણને મૂળ સાથે જોડે છે.
Follow SIlent Nature
આવો જ રસપ્રદ, માહિતીભર્યો અને કુદરતથી જોડાયેલો કન્ટેન્ટ અમે Silent Nature Blog પર મુકતા રહીએ છીએ.